Een nadere blik op uveaal melanoom

Er bestaan ​​verschillende soorten melanoom , zoals acraal, cutaan , mucosaal en uveaal, met daarnaast nog microscopische subtypes die deze categorieën verder onderverdelen. Hoewel deze typen enorm van elkaar verschillen, delen ze allemaal de overkoepelende term melanoom, waardoor het lijkt alsof ze identiek zijn. De terminologie is eigenlijk een van de weinige overeenkomsten. Hoewel al deze kankers ontstaan ​​in melanocyten, komt elk type op een andere locatie voor, heeft een totaal ander gedrag en vereist behandelingen die specifiek zijn afgestemd op de tumor en het omliggende weefsel.

Conjunctivaal melanoom en uveaal melanoom zijn de twee belangrijkste typen oculaire melanomen. Uveaal melanoom komt veel vaker voor dan conjunctivaal melanoom, maar vertegenwoordigt slechts 5% van alle gediagnosticeerde melanomen, vergeleken met cutaan melanoom (ook wel huidmelanoom genoemd), waar 90% van de melanomen voorkomt. (Chattopadhyay 2016) In de VS worden jaarlijks ongeveer 1,500-1,700 gevallen van uveaal melanoom vastgesteld. (NCI; Singh 2011) Hoewel er blijvende veranderingen in het gezichtsvermogen kunnen optreden, is de kanker in ten minste de helft van deze gevallen behandelbaar.

Dr. Nathan L. Scott, MD, MPP , een expert van de Viterbi Family Department of Ophthalmology en het Shiley Eye Institute van de Universiteit van Californië in San Diego, geeft meer uitleg over deze zeldzame vorm van melanoom.

Wat is een oogmelanoom?

Uveaal melanoom is een kwaadaardige vorm van kanker die specifiek voorkomt in de gepigmenteerde cellen in het oog . Deze gepigmenteerde cellen worden melanocyten genoemd . Wanneer ze muteren , ongecontroleerd groeien en zich naar andere delen van het oog kunnen verspreiden, spreken we van een uveaal melanoom.

De uvea bestaat uit drie structuren in het oog: de iris, het deel van het oog dat de kleuren waarneemt; het corpus ciliare, het orgaan dat het vocht in het oog aanmaakt; en het choroïd, een structuur die zich onder het netvlies bevindt. Deze drie structuren – de iris, het corpus ciliare en het choroïd – worden samen de uvea genoemd. (Afbeelding) De uvea bevat de gepigmenteerde cellen, de melanocyten. Wanneer een van deze cellen een mutatie krijgt waardoor deze ongecontroleerd gaat groeien, spreken we van een uveaal melanoom.

Wat zijn de symptomen van uveaal melanoom? Wat is meestal het eerste teken?

Er zijn verschillende symptomen die gepaard gaan met uveaal melanoom. Het kan beginnen met verlies van gezichtsvermogen, lichtflitsen, wazig zien of floaters (vlekjes in het zicht). Een van de meest voorkomende situaties die we zien, is dat er helemaal geen symptomen zijn. Het komt vaak voor dat patiënten voor een oogonderzoek komen, waarna een andere arts een gepigmenteerde laesie ziet en de patiënt naar mij doorverwijst. Het is gebruikelijk dat er geen symptomen zijn, hoewel lichtflitsen, floaters en wazig zien wel kunnen voorkomen.

Zijn er verschillende fasen?

Er bestaan ​​verschillende stadia van cutaan melanoom , maar omdat uveaal melanoom doorgaans aanvankelijk als een enkele tumor in het oog wordt gevonden zonder uitzaaiingen, richten we ons bij de behandeling vooral op de grootte en locatie van de tumor. Oogoncologen classificeren uveaal melanoom volgens het TNM-systeem van het American Joint Committee on Cancer (AJCC) , dat niet alleen rekening houdt met de grootte (T) en locatie van de tumor, maar ook met regionale lymfeklierbetrokkenheid (N) en metastasen op afstand (M) bij het bespreken van screening en behandeling van het hele lichaam. Daarnaast speelt genexpressieprofilering, verkregen na een biopsie van een tumor, een cruciale rol bij het bepalen van de ernst en het risico op uitzaaiingen naar de rest van het lichaam.

Wanneer de tumor zich in het oog bevindt, kijken we meestal eerst naar de locatie – zit hij in de iris, het corpus ciliare of het choroïd? Vervolgens kijken we naar de grootte en classificeren we de tumor als klein, middelgroot of groot. Deze groottecriteria beschrijven de tumor en zijn noodzakelijk om te bepalen welke behandeling zal worden toegepast. Tijdens of vóór de behandeling wordt een biopsie van de tumor genomen om vast te stellen hoe agressief de tumor is.

Kan uveaal melanoom behandeld of genezen worden?

Uveaal melanoom kan absoluut in het oog behandeld worden. De meest voorkomende behandeling in de VS is brachytherapie met radioactieve jodium-125-zaadjes . Dit is een vorm van bestraling waarbij een gouden plaatje wordt gebruikt. We plaatsen radioactieve zaadjes in het plaatje en zetten het op het oog. Het blijft 3 tot 7 dagen op het oog zitten en wordt daarna verwijderd. De meeste centra hebben een succespercentage van ongeveer 96-98% na één enkele ingreep . In de meeste gevallen geneest dit het uveale melanoom in het oog.

Voor iristumoren en sommige tumoren die operatief verwijderd kunnen worden, is er voor patiënten met uveaal melanoom ook een andere behandelingsoptie, namelijk het gebruik van lasers voor kleine melanomen – hoewel dit enigszins controversieel is. Sommige patiënten krijgen protontherapie, een vorm van externe bestraling. Als een tumor zo groot is dat bestraling meer kwaad dan goed doet, zullen we het oog verwijderen.

Helaas ontwikkelt 50% van de patiënten met uveaal melanoom metastasen. Dit komt doordat melanoomcellen in een vroeg stadium van de ziekte vaak ontsnappen uit de tumor in het oog en zich elders nestelen, meestal in de lever. Het duurt soms 5 tot 10 jaar voordat sommige patiënten metastasen in de lever ontwikkelen, zelfs als de tumor in het oog genezen is.

De metastase verspreidt zich hoogstwaarschijnlijk via het bloed, maar niet via het lymfestelsel zoals bij veel andere kankersoorten. Bij de meeste andere kankersoorten is het mogelijk om de lymfeklieren van een patiënt te onderzoeken om de verspreiding van de ziekte vast te stellen, maar bij uveaal melanoom is dat niet mogelijk. Het unieke aan de verspreiding van uveaal melanoom is dat het in 90% van de gevallen naar de lever uitzaait. Er is sprake van een soort orgaantropisme (een selectieve orgaanvoorkeur van uveaal melanoomcellen) voor de lever. Het is nog niet duidelijk waarom uveaal melanoom zich specifiek op de lever richt.

Speciale opmerking : De FDA heeft twee geneesmiddelen goedgekeurd voor bepaalde patiënten met gevorderd uveaal melanoom. Een daarvan is Kimmtrak (tebentafusp-tebn), dat is goedgekeurd voor volwassen patiënten met HLA-A*02:01- positief , niet-resectabel (wat betekent dat het niet operatief kan worden verwijderd) of gemetastaseerd uveaal melanoom. De geschiktheid voor Kimmtrak (tebentafusp-tebn) wordt bepaald door een bloedtest die het HLA-A*02:01- antigeen detecteert . Een ander geneesmiddel, Hepzato ( melphalan ), is goedgekeurd voor volwassen patiënten met uveaal melanoom en wordt gebruikt als levergerichte behandeling voor patiënten die aan bepaalde voorwaarden voldoen. Deze voorwaarden omvatten onder andere niet-resectabele tumoren in de lever die minder dan 50% van de lever aantasten en geen extrahepatische ziekte, of extrahepatische ziekte beperkt tot het bot, de lymfeklieren, het onderhuidse weefsel of de longen die geschikt zijn voor resectie of bestraling. Uw zorgverlener kan bepalen of u voor een van beide medicijnen in aanmerking komt.

Wat is het grootste misverstand over uveaal melanoom dat je hoort?

De meest voorkomende misvatting die ik hoor over uveaal melanoom bij mijn patiënten is dat het overlapt met cutaan (huid)melanoom. Heel vaak hebben mensen via Google informatie opgezocht over "melanoom", wat meestal informatie oplevert over cutaan melanoom en niet over uveaal melanoom, voordat ze naar mijn praktijk worden doorverwezen. Vrijwel al deze informatie heeft betrekking op huidmelanoom en is niet relevant.

De enige echte overeenkomst tussen uveaal melanoom en cutaan melanoom is dat de kanker ontstaat uit melanocyten. Er zitten melanocyten in de huid en melanocyten in de ogen. Voor de rest zijn ze volkomen verschillend.

Er wordt niet aangenomen dat UV-straling het risico op de meeste uveale melanomen verhoogt, terwijl blootstelling aan UV-straling wel een bepalende factor is voor cutaan melanoom. Bovendien zijn de genetische mutaties die we in elk type melanoom aantreffen volledig verschillend. Wat betreft metastasen, de plaatsen waar ze naartoe gaan verschillen ook aanzienlijk. De manier waarop we ze behandelen is eveneens totaal anders. Ook de prognose is compleet anders voor uveaal melanoom in vergelijking met cutaan melanoom.

Wat is er bekend over preventie?

Er is nog niet veel bekend over preventie. We leven in een wereld waarin vroege opsporing essentieel is voor preventie. Het is belangrijk om jaarlijks een oogonderzoek te laten doen en uw pupillen te laten verwijden wanneer een retinoloog uw ogen onderzoekt. Bepaalde aandoeningen kunnen het risico op uveaal melanoom verhogen. Zo verhoogt een aandoening genaamd oculodermale melanocytose, waarbij mensen bruine, blauwe of grijze vlekken of pigmenten op de huid rond hun ogen hebben, het risico.

Personen met een overvloed aan moedervlekken op de huid hebben mogelijk ook een verhoogd risico op uveaal melanoom. Dit risico bestaat ondanks het feit dat huidweefsel heel anders is dan oogweefsel. Bij deze aandoeningen hebben de personen een genetische toename van het aantal melanocyten in hun huid en ogen, wat numeriek een hoger risico op melanoom en glaucoom met zich meebrengt.

Hoewel er weinig preventieve maatregelen zijn tegen uveaal melanoom, is het dragen van een zonnebril cruciaal. UV-bescherming van de ogen is essentieel, omdat mensen andere aandoeningen kunnen ontwikkelen als gevolg van oogschade door overmatige blootstelling aan de zon. Het is belangrijk dat mensen zonnebrandcrème gebruiken om UVA- en UVB-stralen te blokkeren en passende maatregelen nemen om blootstelling aan UV-straling te beperken.

Wat is de belangrijkste boodschap die mensen volgens jou uit dit artikel moeten halen?

Het allerbelangrijkste is dat u uw ogen laat controleren. Het verschil tussen een klein uveaal melanoom en een groot uveaal melanoom is enorm . De verschillen zitten hem in de behandeling van de tumoren, inclusief de stralingsdosis, en de kans dat kankercellen zich niet buiten het oog hebben verspreid. Hoe eerder een uveaal melanoom wordt ontdekt, hoe kleiner de kans dat er uitzaaiingen hebben plaatsgevonden. Dit verschil is significant.

Vroegtijdig oogonderzoek is essentieel als u te horen krijgt dat u mogelijk een sproet of moedervlek in uw oog heeft. Als u dit te horen krijgt, is het belangrijk om een ​​oogoncoloog te raadplegen voor zekerheid. Vertrouw niet zomaar op de bewering van een niet-specialist dat alles normaal is.

Ik kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om in dit geval een vervolgconsult te hebben. Een veelvoorkomend probleem dat ik zie, is dat iemand bijvoorbeeld 15 jaar geleden te horen kreeg dat hij of zij een sproetje in het oog had. Tegen de tijd dat die persoon een specialist bezoekt voor een vervolgconsult, is dat sproetje flink gegroeid.

Een ander aspect van de behandeling is bestraling. Bestraling is zeer effectief bij de behandeling en verwijdering van uveaal melanoom. Het veroorzaakt echter ook veel schade aan de normale structuren in het oog. Specialisten proberen gezichtsverlies te voorkomen door medische injecties in het oog toe te dienen om de schade door bestraling te beperken. Hoe groter de tumor, hoe meer bestraling u krijgt en hoe groter de kans dat u de rest van uw leven injecties nodig zult hebben om uw zicht te behouden. Het is van cruciaal belang om dit te voorkomen. Screening en een oogonderzoek kunnen hierbij helpen.

Over onze gast

Nathan L. Scott, MD, MPP, is universitair docent klinische oogheelkunde en hoofd van de afdeling oculaire oncologie aan het Shiley Eye Institute en de Viterbi Family Department of Ophthalmology. Hij behandelt algemene en complexe vitreoretinale aandoeningen, evenals oppervlakkige en intraoculaire maligniteiten.

Dr. Scott behaalde zijn medische graad aan de Harvard University Medical School en voltooide zijn specialisatie in oogheelkunde aan het Bascom Palmer Eye Institute van de Universiteit van Miami, waar hij tevens werd geselecteerd als hoofdassistent. Hij voltooide fellowships in vitreoretinale chirurgie en oculaire oncologie aan het Bascom Palmer Eye Institute. Tijdens zijn opleiding ontving hij diverse prijzen, waaronder de Heed Ophthalmic Society Fellowship, de Mary August Trust Fellowship Award, de Vit Buckle Society Fellows Foray Award 2020 en de Robert Copeland Fellowship Award van de American Academy of Ophthalmology.

Dr. Scott is actief betrokken bij de American Academy of Ophthalmology, waar hij zitting heeft in het bestuur van het Minority Ophthalmology Mentoring-programma en lid is van de Young Ophthalmology Advocacy-subcommissie.

Dr. Scott is een arts-onderzoeker met een klinische focus op vitreoretinale aandoeningen en chirurgie, en een bijzondere interesse in oogoncologie. Zijn klinisch onderzoek en interesses omvatten het gebruik van beeldvormings- en genomische/moleculaire technologieën om oogkanker beter te begrijpen, diagnosticeren en behandelen.