immunotherapie

Wat is immunotherapie?

Het immuunsysteem stelt je lichaam in staat om onderscheid te maken tussen gezonde cellen en abnormale of vreemde cellen en organismen. Deze vreemde indringers omvatten virussen, bacteriën en andere ziekteverwekkers. Zo herkent je immuunsysteem bijvoorbeeld meestal een cel die met een virus is geïnfecteerd, waardoor je herstelt van een verkoudheid. Het immuunsysteem heeft echter meer moeite om kankercellen aan te vallen.

Het immuunsysteem heeft beperkingen in zijn vermogen om kanker zelfstandig te bestrijden, omdat veel mensen met een gezond immuunsysteem toch kanker ontwikkelen. Soms ziet het immuunsysteem de kankercellen niet als vreemd, omdat de cellen niet voldoende verschillen van normale cellen. Soms herkent het immuunsysteem de kankercellen wel, maar is de reactie mogelijk niet sterk genoeg om de kanker te vernietigen. Kankercellen zelf kunnen ook stoffen afgeven die het immuunsysteem in toom houden. Om dit probleem te overwinnen, hebben onderzoekers manieren gevonden om het immuunsysteem te helpen kankercellen te herkennen en de reactie te versterken, zodat het ze kan vernietigen. Immunotherapie is een behandeling waarbij bepaalde onderdelen van het immuunsysteem worden ingezet om ziekten zoals melanoom te bestrijden door:

• Je eigen immuunsysteem stimuleren om harder of slimmer te werken in de strijd tegen kankercellen.
• Het toedienen van componenten aan je immuunsysteem, zoals kunstmatig geproduceerde immuunsysteemproteïnen, om de kankercellen te bestrijden.

Sommige vormen van immunotherapie worden ook wel biologische therapie of biotherapie genoemd.

Soorten immunotherapie voor melanoom

De belangrijkste vormen van immunotherapie die momenteel worden gebruikt voor de behandeling van melanoom zijn onder andere: 

• Immuuncheckpointremmers: Deze medicijnen zijn monoklonale antilichamen Ontworpen om zich te richten op receptoren op het oppervlak van immuuncellen om hun functie te activeren of te remmen. Yervoy (ipilimumab), opdivo (nivolumab) en Keytruda (Pembrolizumab) is een voorbeeld van een middel dat in feite de 'rem' van het immuunsysteem loslaat, waardoor immuuncellen kankercellen kunnen herkennen en aanvallen. Een ander type monoklonale antistof versterkt het immuunsysteem door de T-cellen die gericht zijn op uveaal melanoom te activeren. Kimtrak is een niet-specifieke T-cel-engager die zich hecht aan het HLA-A*02:01/gp100-complex, een marker die vaak wordt aangetroffen op uveaal melanoom. tumor cellen. Dit helpt de T-cellen van je lichaam om uveale melanoomtumorcellen te herkennen, aan te vallen en te doden.
  
• Kankervaccins: vaccins zijn stoffen die in het lichaam worden gebracht om een immuunrespons Tegen bepaalde eiwitten of onderdelen van kankercellen. We denken meestal dat vaccins aan gezonde mensen worden gegeven om infecties te voorkomen, maar sommige vaccins kunnen ook helpen bij het voorkomen of behandelen van kanker. 
• Celtherapieën: Bij celtherapieën worden de eigen immuuncellen van een patiënt uit het lichaam verwijderd, in een laboratorium bewerkt met als doel deze cellen effectiever te maken in de strijd tegen kanker, en vervolgens weer in het lichaam van de patiënt geïnfuseerd. Voorbeelden van dit type therapie zijn tumorinfiltrerende lymfocyten ("TILs") en chimere cellen. antigeen CAR T-celtherapie. Amtagvi (lifileucel) is momenteel de enige door de FDA goedgekeurde celtherapie voor de behandeling van melanoom. 
• Veel nieuwe immuuntherapieën bevinden zich in een vroeg ontwikkelingsstadium om de veiligheid, toxiciteit en werkzaamheid te bepalen en worden onderzocht in klinische studies. 

Door de FDA goedgekeurde immunotherapieën voor melanoom

De volgende immunotherapieën zijn door de FDA goedgekeurd:

• Interferonen: Intron A (interferon) en Sylatron (peginterferon alfa-2b) (let op: niet meer verkrijgbaar)
• Immunotherapie met checkpointremmers: Yervoy, Keytruda en Opdivo
• Combinatietherapie met immunotherapie: Yervoy en Opdivo
• Immunotherapie gecombineerd met doelgerichte therapie: Tecentriq (immunotherapie), Cotellic en Zelboraf (combinatie van doelgerichte therapieën)
• Interleukines: Proleukin/IL-2 (interleukine-2)
• Vaccin: Imlygisch (talimogene laherparepvec “T-VEC”) is een vorm van immunotherapie die in de tumor wordt geïnjecteerd (zie vaccins (voor meer informatie over T-VEC)
• Bispecifieke T-engager, of BiTE: Kimmtrak
• Celtherapie: Amtagvi (lifileucel)

Experimentele benaderingen in de immunotherapie omvatten: 

Immuunmodulerende antilichamen

Er zijn momenteel verschillende nieuwe doelwitten die worden onderzocht. Daarnaast worden een aantal van deze nieuwe doelwitten ook getest in combinatie met reeds goedgekeurde therapieën voor de behandeling van patiënten met melanoom die niet meer reageren op immunotherapie met anti-PD1 en/of anti-CTLA4. De hoop is dat de combinatie van deze middelen zal leiden tot hogere responspercentages.

Remmende checkpointmoleculen:

PD-L1 (programmed death-ligand 1) wordt tot expressie gebracht op tumorcellen en bindt aan de PD-1-receptor, een immuunremmende receptor die tot expressie wordt gebracht door geactiveerde lymfocyten (een type cel in het immuunsysteem). Wanneer PD-L1 zich bindt aan PD-1, remt het het vermogen van de immuuncel om de tumorcel te doden. PD-L1 fungeert dus als een soort 'tumorschild'. Zowel de receptor (PD-1) als de ligand (PD-L1) kunnen worden geblokkeerd met specifieke antilichamen . Opdivo en keytruda, die worden beschreven in het gedeelte 'Door de FDA goedgekeurde geneesmiddelen' op deze website, richten zich op de PD-1-receptor. Durvalumab is een PD-L1-antilichaam dat wordt onderzocht voor de behandeling van melanoom. Zie de gedeeltes 'Gerichte therapie' en 'Door de FDA goedgekeurde geneesmiddelen' op deze website voor meer informatie.

TIM-3 komt tot expressie op geactiveerde T-cellen en reguleert de immuunfunctie. Door binding aan bepaalde eiwitten veroorzaakt TIM-3 de dood van de immuuncellen. TIM-3 functioneert dus als een negatieve regulator van de T-celfunctie. Antilichamen tegen TIM-3 worden momenteel onderzocht bij patiënten met gevorderd melanoom , in combinatie met anti-PD1-antilichamen.

IDO is een enzym dat in bepaalde cellen voorkomt. Het heeft een negatieve invloed op de T-celfunctie door tryptofaan af te breken, waardoor tumorcellen aan het immuunsysteem kunnen ontsnappen. Een fase III-studie naar de toevoeging van een IDO-remmer aan Keytruda toonde aan dat de kans op verdere groei van de kanker niet afnam in vergelijking met pembrolizumab alleen. 

Stimulerende checkpointmoleculen:

CD40 is een molecuul op het oppervlak van immuuncellen en speelt een rol bij de activering van T-cellen. In een fase I-studie toonde CP-870,983 (een CD40-antilichaam) enige activiteit in combinatie met tremelimumab (een CTLA-4-blokkerend antilichaam). Een fase I/II-studie evalueert APX005M (een CD40-antilichaam) in combinatie met Opdivo (nivolumab) bij patiënten met gevorderd melanoom en niet-kleincellige longkanker.

4-1BB (CD 137) levert costimulerende signalen aan T-cellen . Urelumab, een CD137-antilichaam, liet veelbelovende resultaten zien in combinatie met nivolumab bij patiënten met gevorderd melanoom.

KIR (Killer cell immunoglobulin-like receptors) zijn remmende moleculen die het immuunsysteem onderdrukken. Lirilumab (BMS-986015) is een antilichaam dat is ontworpen om KIR te remmen en is onderzocht in combinatie met Yervoy (ipilimumab) en Opdivo (nivolumab), hoewel de resultaten tot nu toe niet erg veelbelovend zijn bij andere ziektebeelden.

Adoptieve T-celtherapie (ACT)

ACT is een behandelmethode waarbij de eigen T-cellen van de patiënt worden afgenomen, vervolgens in een laboratorium worden gekweekt, vermeerderd en gemodificeerd om hun functie te verbeteren. Deze cellen worden vervolgens terug in de patiënt geïnfuseerd in combinatie met andere therapieën zoals chemotherapie en immunotherapie.

De meeste klinische onderzoeken maken gebruik van TILs (tumor-infiltrerende lymfocyten), de immuuncellen die in de tumor aanwezig zijn, om de T-celtherapie te genereren. Patiënten die met deze methode worden behandeld, moeten eerst een chirurgische verwijdering van de tumor ondergaan. Vervolgens worden de TILs in het laboratorium uit de tumorcellen geïsoleerd, vermeerderd en gemodificeerd. Wanneer de cellen klaar zijn voor infusie, moet de patiënt eerst hoge doses chemotherapie krijgen om het immuunsysteem te onderdrukken, zodat de toegediende T-cellen niet worden afgestoten en hun functie verliezen. Ten slotte worden de T-cellen bij de patiënt toegediend.

Lees meer over alle door de FDA goedgekeurde immunotherapieën voor melanoom.

ctDNA-testen: wat zijn het en welke invloed kunnen ze hebben op de resultaten van uw immunotherapie?

Het is niet ongebruikelijk dat patiënten met stadium IV melanoom meer dan één behandeling proberen. We weten nog niet waarom sommige patiënten goed reageren op de ene behandeling en anderen niet, maar het is een geluk dat we nu een aantal behandelingsopties hebben voor patiënten met stadium IV. Tien jaar geleden was het behandelingslandschap nog heel anders.

Er is een nieuwe bloedtest beschikbaar voor patiënten met stadium IV kanker die kan helpen beoordelen of immunotherapie effectief is en zo kan bijdragen aan behandelbeslissingen. De onderstaande brochure legt uit hoe de test werkt, geeft voorbeelden van hoe de test kan helpen bij behandelbeslissingen en bevat een FAQ-sectie met antwoorden op financiële vragen.